--- title: "Earst offline wurkje" date: 2023-05-01 language: fy topics: ["Durable", "ThinkPad", "cloud", "design", "experiment", "laptop", "linux", "work"] source_url: https://willem.com/fy/2023-05-01_earst-offline-wurkje/ --- # Earst offline wurkje *Leare fan in 15 jier âlde ThinkPad X200* > As ûnderdiel fan in grutter plan om myn hiele wurkproses te optimalisearjen, doch ik dizze moanne in lyts eksperimint: ik brûk in 15 jier âlde ThinkPad X200-laptop as haadkompjûter. Hy komt út in tiidrek fan foar “de cloud” en is populêr ûnder leafhawwers fan frije/libre software. Wat kinne wy leare fan dit antytype fan moderniteit? ## ThinkPad X200 Oarspronklik útbrocht yn 2008, waard de ThinkPad X200 beskreaun as in lichte, stevige laptop mei in soad hardwareopsjes, ynklusyf ferskillende opslachopsjes, geheugenkonfiguraasjes en in brede kar oan processors. ![De ThinkPad X200 út 2008](https://willem.com/global/images/2f7652ee0613.webp) It web stiet fol mei “leafdesferhalen”(https://duckduckgo.com/?t=ftsa&q=thinkpad+iconic+design) oer de neilittenskip en it symboalyske ûntwerp fan de ThinkPad. As do it ding net kinst, moatst dochs ris sjen op de wikipedia-side (https://en.wikipedia.org/wiki/ThinkPad). Koartsein: it is in kompjûter dy't hiel sterk op funksje rjochte is, makke om betrouber en bekwaam te wêzen en maklik te reparearjen. ![De IBM ThinkPad 700C út 1992 waard fuortdaliks erkend as in grut ding foar de yndustry](https://willem.com/global/images/d0a484d3189c.webp) ![Klassike ThinkPad-advertinsje “Syn mem wie in mainframe, syn heit in Maserati”](https://willem.com/global/images/8689bbd6620e.webp) Oars as in soad goedkeape moderne kompjûters binne de ThinkPads fan eartiids makke om lang mei te gean. Se kinne reparearre wurde en brûke in soad gewoane ûnderdielen. Op de (ûnder)panielen stean sels oanwizings hokker skroeven hokker ûnderdielen fêsthâlde, wêrtroch't ûnderhâld tige maklik is. Do kinst de kompjûter opwurdearje mei ûnderdielen fan oare fabrikanten, lykas geheugen en (SSD-)opslach. De batterij is útnimber (mei in ienfâldige, stevige klik) en kin ferfongen wurde wylst de kompjûter draait (op netstroom). ## It eksperimint Werom soe men sa'n âlde kompjûter brûke wolle? Ik tink dat der in soad te learen falt oer de ‘moderne wurkwize’ troch krekt it tsjinoerstelde te dwaan. Yn stee fan in brede rige cloudtsjinsten te brûken om dingen dien te krijen, brûk ik dizze masine om in folslein cloudûnôfhinklike, offline-earst wurkproses te ûntwikkeljen om myn saken te regeljen. Omdat de moderne tsjinhingers fan de X200, lykas Microsoft Surface of Apple MacBook, folslein yntegrearre binne mei cloudtsjinsten (do hast bygelyks in Microsoft-ID nedich om yn te loggen op Windows 11), is it hast ûnmooglik om dit mei in moderne masine te dwaan. Dy stjoert dy hieltyd wer werom de cloud yn. ![Dit skarnier fan it laptopdeksel, makke fan metaal, is makke om lang mei te gean. Let derop dat it toetseboerd toetsen hat dêr't in moderne MacBook allinnich fan dreame kin (PageUp/PageDown, Home, End, Delete).](https://willem.com/global/images/852658db3add.webp) Om dit wurkjen te krijen haw ik in modern bestjoeringssysteem op de X200 ynstallearre: de nijste stabile ferzje fan Debian GNU/Linux. Ik haw earder skreaun oer it belang_fan_frije_software (https://willem.com/en/2018-07-20_helping-people-with-free-software/); koartsein: **do hast de kontrôle**. It moaie dêrfan is dat al myn favorite software-ark hjir natyf beskikber binne. Gjin knoeierij mei pakketbehearders fan tredden lykas Homebrew (https://brew.sh/), Chocolatey (https://chocolatey.org/) of Scoop (https://scoop.sh/). Moaie software is mar ien “apt-get install” fuort! ![It toetseboerd fan de ThinkPad is in dream om op te typen en hat in “leaf of haat it” TrackPoint (ik sit yn de “leaf”-ôfdieling!)](https://willem.com/global/images/8da6c5fd81ac.webp) Dizze X200-laptop is ien mei in útskeakele Intel_Management_Engine (https://en.wikipedia.org/wiki/Intel_Management_Engine) en de eigen BIOS-firmware is ferfongen troch Libreboot (https://libreboot.org/). Hoewol't ik my noflik field by moderne, sletten apparaten lykas in iPhone of iPad, stean ik iepen foar de krityk fan de Electronic_Frontier_Foundation (https://www.eff.org/), dy't in oertsjûgjend_ferhaal_oer_de_feiligensrisiko's (https://www.eff.org/deeplinks/2017/05/intels-management-engine-security-hazard-and-users-need-way-disable-it) hawwe dy't ynherint binne oan de macht fan dizze djip yntegrearre subsystemen. Better feilich as sorry. ![Folop hardwarepoarten, ynklusyf in PC-card-slot, yntegrearre gigabit-ethernet, USB-A en in hardwareskeakelder om WiFi út te setten](https://willem.com/global/images/703ca50ccbf7.webp) As do fan doel bist om sels in âlde masine te brûken, tink dan oan it ferfangen fan âlde hurde skiven troch moderne SSD-opslach. Ik haw de oarspronklike, trage skiif ferfongen troch in moderne Samsung 8TB SSD. Dy is fluch en biedt in gigantyske hoemannichte opslach, dêr't allinnich in moderne MacBook Pro fan $6499 oan hâlde kin. ![De moderne MacBook Pro fan $6499 is ien fan de pear laptops dy't hjoed konfigurearre wurde kinne mei 8TB flashopslach...](https://willem.com/global/images/3d55939e002f.webp) ![... mar myn 15 jier âlde ThinkPad X200 hat ek 8TB SSD-opslach (in Samsung 870 QVO SSD)](https://willem.com/global/images/04ba0f71d231.webp) Mar alles is net geweldich. It skerm fan de X200 lit dúdlik syn leeftiid sjen: swart is grizich en do sjochst de yndividuele piksels. Ik ferwachtsje net dat ik mei dit skerm ûntwerpprizen (foar web of app) winne sil, mar it biedt wol in (frij) konfrontearjende oare blik op moderne (faak tige ljochte/tinne) typografy. Ik tink dat as do dyn software dúdlik en moai kinst meitsje op in middelmjittich skerm, alle brûkers dêr foardiel fan hawwe (ynklusyf dyjingen mei HiDPI/Retina-skermen). ![Sjoch de piksels op in grizichswart eftergrûn: it skerm fan de X200 kin net oan tsjin moderne HiDPI-microled- of OLED-monitors](https://willem.com/global/images/97c45c534ab1.webp) Ik haw in side út it ûntwerpboek fan Apple helle en ekstra muoite dien om de software-ynstallaasje by de hardware te litten passen. Yn stee fan in opblaasde software-ûnderfining haw ik soarchfâldich in hânfol apps en ark útsocht om op de âlde kompjûter te draaien. Yn stee fan in folsleine buroblêdomjouwing as GNOME of KDE haw ik keazen foar in saneamde tiling Window Manager dy't besiket de beskikbere skermromte sa folle mooglik te benutten. Ik brûk SwayWM (https://swaywm.org/), in drop-in ferfanging foar i3 (https://i3wm.org/), mar basearre op it moderne Wayland_displayprotokol (https://en.wikipedia.org/wiki/Wayland_%28protocol%29). Ik haw in soad fan deselde ferfinings brûkt dy't ik tapast haw op myn “WillemOS”_tablet-eksperimint (https://willem.com/en/2020-09-28_refining-my-tablet-os-experience/). ## It doel It doel is om de X200 de kommende wiken as haadkompjûter te brûken. Myn moderne_MacBook (https://willem.com/en/2020-12-15_why-apple-silicon-is-a-big-deal/) en iPad (https://willem.com/en/inside-and-outside-apple-using-questioning-and-escaping-the-ecosystem/) steane út. Ik wol myn wurkproses optimalisearje troch te learen oer myn ôfhinklikens fan de cloud en wegen te finen om mear selsfoarsjennend, bestindich en ûnôfhinklik te wurden. Omdat de âlde laptop my minder kompjûterkrêft jout, twingt er my om tige soarchfâldich te wêzen yn it optimalisearjen fan software. Dat is it oare haaddoel, want cloud_kosten_binne_omheech_gien_troch_tanimmende_enerzjykosten (https://willem.com/en/2023-04-05_cutting-cloud-costs/). Ik ite hjir myn eigen hûnekost, lykas se sizze. ![Wurk yn útfiering: myn X200-eksperimint](https://willem.com/global/images/a80c9a69bcc1.webp) ## Konklúzje De tiid sil leare hoe fier de X200 my bringt, mar ien ding is dúdlik: dit soarte eksperiminten triuwe dy út de noflike sône, nei in plak dêr't do alle kâns hast om te learen. Myn hypoteze is dat de lessen dy't ik leare sil, my (en myn klanten) yn de takomst foardiel opleverje sille.