---
title: "Subi Mount Etna"
date: 2017-09-02
language: pap
topics: ["environment", "holiday", "lifestyle", "nature", "people", "review", "travel", "volcano"]
source_url: https://willem.com/pap/2017-09-02_subi-mount-etna/
---
# Subi Mount Etna

*Bishitá un vulkan aktivo na Sisilia, Italia*

> Siman pasá mi i mi spos a bai Sisilia pa un bakashon chikí di zomer. Ta e isla mas grandi den e Mar Mediteráneo. Ta un region outónomo di Italia, huntu ku e islanan chikí rònt di dje. Aki ta biba e vulkan aktivo mas grandi di Oropa: Mount Etna. Nos a haña oportunidat pa bishitá e monstruo aki ku ta saka lava i e tabata un eksperensia spesial.

## Region vulkániko

Sisilia i su islanan chikí rònt di dje tin algun vulkan hopi aktivo. Italia tin e úniko vulkannan aktivo riba tera firme di Oropa. Esaki ta mayoria pasobra Italia ta serka di e limite di dos plaka tektóniko. Ta kere ku e magma ku ta erupshoná for di e vulkannan di Italia ta e resultado di piedra ku a derit pa subdukshon di e plaka afrikano bou di e euroasiátiko.

![Bista general di plaka tektóniko (figura: USGS)](https://willem.com/global/images/d42d14eb1b32.webp)

## Mount Etna

E Etna ta e vulkan aktivo mas grandi di Oropa. E ta mas ku 3300 meter haltu i su sirkunferensia di base ta 140 kilometer. E ta grandi i e ta sobresali kla den e paisahe. Kada dia ta sali sumo for di su tope, ku ta konsistí di baporchi i gas.

![Etna ta grandi sufisiente pa wak e for di espasio (NASA Earth Observatory)](https://willem.com/global/images/0ec7ae998d59.webp)

Si bo aserka e vulkan bo ta haña un tratamentu den kambio di paisahe. Mas haltu bo sibi, mas ekstraterestre e ambiente ta parse. Bo por kore ku outo te na Rifugio Sapienza. Ta un estashon di base for di kaminda bo por subi e vulkan.

![Krater lateral di 2001, pero si bo wak bon bo ta nota hopi krater adishonal mas abou](https://willem.com/global/images/e453230babb7.webp)

![Terénu rudo](https://willem.com/global/images/a46a3ead52dd.webp)

![Skalá mondaña manera un profeshonal... mas o menos. :-)](https://willem.com/global/images/e83069bf085d.webp)

## Mas ku 300 krater

Serka di e estashon di base tin algun krater resien ku bo por subi. Maske e tope di e vulkan ta sobresali mas kla, tin mas ku 300 krater adishonal for di kaminda magma a erupshoná den pasado. Ta bastante inkreíbel pa realisá esaki ora bo ta para riba Mount Etna. Krater lateral aki por aparesé di nada i a hasi esei hopi bes kaba.

![Mas haltu bo sibi, mas rudo e terénu ta bira](https://willem.com/global/images/c935c8003d76.webp)

For di Rifugio Sapienza nos a tuma e teleférico pa e estashon ariba na un altura di 2500 meter. For di e estashon ariba aki bo por tuma un bus di terénu spesial ku ta hiba bo te mas o menos 2900 meter. Di ei bo por sigui subi solamente bou di guia di un guia profeshonal.

![E blanku/kòrá na e tope di Etna ta sulfuro, no oro... segun nos guia](https://willem.com/global/images/741b5d872a01.webp)

Rospirá ta un poko diferente na altura haltu pasobra tin menos oksígeno, pasobra e aire ta mas fini. Bo mester tuma e kalmu i no ta masha lihé miéntras bo ta subi e kraternan.

![Solamente por imaginá e fuersanan di naturalesa ora bo wak e kraternan aki. ](https://willem.com/global/images/463b817ece26.webp)

## Desèrt vulkániko

E bista ta spektakular. Nos guia a splika ku praktikamente no tin vegetashon den e desèrt vulkániko aki. Kaminda bo wak tin piedra, magma bieu i hopi stòf. Pasobra Etna ta ainda aktivo bo por mira bon e diferensia entre lava "fresku" i lava bieu.

![Lava fresku, djis algun luna bieu, kla pa rekonosé](https://willem.com/global/images/5798343a0f56.webp)

![E kraternan aki ta e resultado di erupshon eksplosivo di magma](https://willem.com/global/images/240fd6ee0e7c.webp)

Mayoria di e terénu ta gris skur of pretu. Algun parti ta mas marón. Esaki ta pasobra aden di e kamber di magma tur sorto di mineral ta derit huntu ku e piedra, inkluso elemento manera heru. Ora e vulkan erupshoná e elementonan aki ta sali tambe. E koló marón ku bo ta mira ta e resultado di oksidashon di partikel di heru aden di e material piroklástiko. Den un sentido, e piedranan ta oksidá. :-)

![E koló marón ta heru oksidá, of djis "herin"](https://willem.com/global/images/44523864ab91.webp)

## Kalor vulkániko

Nos guia a hiba nos aden di e krater ku a erupshoná na 2002/2003. Pa hende esei ta algun tempu pasá, ma riba eskala geológiko esei ta masha resien ainda. E krater ta ainda kayente.

![Nos guia, Peppe, ta deskubrí algun parti skur riba e krater. Baporchi ta skapa for di dje, bo por sinti e kalor literalmente!](https://willem.com/global/images/8260f3221e11.webp)

![E bista ta spektakular.](https://willem.com/global/images/0fbc383ebb5f.webp)

De fakto bo por mira sumo sali for di aden di e piedranan. E ta algu spesial ora bo ta para banda di dje. Bo por sinti e kalor ku bo man blòt si bo move algun stòf i piedra pa un banda.

![No ta bus típiko. E vehíkulonan 4x4 aki ta sirbi tambe komo outo di skapamentu den kaso di erupshon.](https://willem.com/global/images/ebf66d3764c8.webp)

![E tope di Mount Etna](https://willem.com/global/images/06eecea2a244.webp)

![Un bista general di e kraternan, wak kon e ta mantené aktualisá :-)](https://willem.com/global/images/365b08e297f5.webp)

![Mount Etna](https://willem.com/global/images/48ea8d339072.webp)

Para riba tope di un vulkan ta algu ku bo mester hasi si bo ke haña oportunidat. Mi ta rekomendá esaki hopi!
