{
 "id": 37029,
 "slug": "2018-05-17_tende-bo-kurpa",
 "url": "https://agents.willem.com/pap/posts/2018-05-17_tende-bo-kurpa/",
 "source_url": "https://willem.com/pap/2018-05-17_tende-bo-kurpa/",
 "language": "pap",
 "date": "2018-05-17",
 "published": "2018-05-17T00:00:00+02:00",
 "created": "2025-06-26T22:10:23.964000+02:00",
 "updated": "2026-10-20T09:26:32.667000+02:00",
 "title": "Tende bo kurpa",
 "subtitle": "Pakiko mi a stòp usa sensor di salú i fitness",
 "summary": "Un bon kliente di mi tabata fisioterapeuta un tempu, i e a konta mi di hende ku tabata pidi dje pa \"sinti nan músculo\" pa bisa nan kon nan ta bai. \"Loko!\" e a bisa mi: \"Mi nunka por sinti mihor ku e hendenan mes, si nan djis tende nan kurpa\". Esei a hasi mi puntra mi mes tokante e sensor di salú i fitness ku mi ta usa.",
 "topics": [
  "bike",
  "data",
  "health",
  "heart",
  "lifestyle",
  "mobility",
  "sensors",
  "sport",
  "watch"
 ],
 "author": {
  "name": "Willem L. Middelkoop",
  "url": "https://willem.com"
 },
 "provenance": {
  "kind": "model",
  "method": "Claude Sonnet, two passes (translation, then proofreading) against a glossary; Curaçao/Bonaire (FPI) spelling, no dictionary available",
  "date": "2026-10-20",
  "reviewed_by_native_reader": false,
  "language": "pap",
  "source_language": "en"
 },
 "translations": [
  {
   "language": "en",
   "title": "Listen to your body",
   "url": "https://agents.willem.com/en/posts/2018-05-17_listen-to-your-body/",
   "source_url": "https://willem.com/en/2018-05-17_listen-to-your-body/"
  },
  {
   "language": "nl",
   "title": "Luister naar je lichaam",
   "url": "https://agents.willem.com/nl/posts/2018-05-17_luister-naar-je-lichaam/",
   "source_url": "https://willem.com/nl/2018-05-17_luister-naar-je-lichaam/"
  },
  {
   "language": "de",
   "title": "Höre auf deinen Körper",
   "url": "https://agents.willem.com/de/posts/2018-05-17_hore-auf-deinen-korper/",
   "source_url": "https://willem.com/de/2018-05-17_hore-auf-deinen-korper/"
  },
  {
   "language": "es",
   "title": "Escucha a tu cuerpo",
   "url": "https://agents.willem.com/es/posts/2018-05-17_escucha-a-tu-cuerpo/",
   "source_url": "https://willem.com/es/2018-05-17_escucha-a-tu-cuerpo/"
  },
  {
   "language": "fr",
   "title": "Écoute ton corps",
   "url": "https://agents.willem.com/fr/posts/2018-05-17_ecoute-ton-corps/",
   "source_url": "https://willem.com/fr/2018-05-17_ecoute-ton-corps/"
  },
  {
   "language": "it",
   "title": "Ascolta il tuo corpo",
   "url": "https://agents.willem.com/it/posts/2018-05-17_ascolta-il-tuo-corpo/",
   "source_url": "https://willem.com/it/2018-05-17_ascolta-il-tuo-corpo/"
  },
  {
   "language": "pt",
   "title": "Ouve o teu corpo",
   "url": "https://agents.willem.com/pt/posts/2018-05-17_ouve-o-teu-corpo/",
   "source_url": "https://willem.com/pt/2018-05-17_ouve-o-teu-corpo/"
  },
  {
   "language": "fy",
   "title": "Harkje nei dyn lichem",
   "url": "https://agents.willem.com/fy/posts/2018-05-17_harkje-nei-dyn-lichem/",
   "source_url": "https://willem.com/fy/2018-05-17_harkje-nei-dyn-lichem/"
  }
 ],
 "image": "https://willem.com/global/images/b48ca2ede57b.webp",
 "image_width": 2560,
 "images": [
  {
   "url": "https://willem.com/global/images/2065af7aa361.webp",
   "description": "Vespa chikitu eksplosivo, e brommer ku a hasi mi kuminsá pidalá",
   "manager_file": "148-bf2d6faf6057f115dc72e82d984e71359f16b48d8c42b4b41c2ee918cf46b556_ContentAsPost_37029_images-1.jpg"
  },
  {
   "url": "https://willem.com/global/images/aef67106a5da.webp",
   "description": "Mi koleksion di sensor di salú i fitness ",
   "manager_file": "148-bf2d6faf6057f115dc72e82d984e71359f16b48d8c42b4b41c2ee918cf46b556_ContentAsPost_37029_images-2.jpg"
  },
  {
   "url": "https://willem.com/global/images/ca85055247e0.webp",
   "description": "Frekuensia kardíako den sosegu no tin pik kolorá mas, relativo stabil for di ora ku mi a stòp bebe serbes",
   "manager_file": "148-bf2d6faf6057f115dc72e82d984e71359f16b48d8c42b4b41c2ee918cf46b556_ContentAsPost_37029_images-3.png"
  },
  {
   "url": "https://willem.com/global/images/3e905eab9ea7.webp",
   "description": "Tendensia di HRV anochi, un indikador di kon fit bo ta, a stabilisá tambe",
   "manager_file": "148-bf2d6faf6057f115dc72e82d984e71359f16b48d8c42b4b41c2ee918cf46b556_ContentAsPost_37029_images-4.png"
  },
  {
   "url": "https://willem.com/global/images/993c55672fa3.webp",
   "description": "E sistema nervoso (imágen di Wikimedia)",
   "manager_file": "148-bf2d6faf6057f115dc72e82d984e71359f16b48d8c42b4b41c2ee918cf46b556_ContentAsPost_37029_images-5.png"
  },
  {
   "url": "https://willem.com/global/images/7862fafde873.webp",
   "description": "Sigur mi lo mester di algun tempu pa kostumbra di no usa sensor... wak e strepi blanku riba mi pols :-)",
   "manager_file": "148-bf2d6faf6057f115dc72e82d984e71359f16b48d8c42b4b41c2ee918cf46b556_ContentAsPost_37029_images-6.jpg"
  }
 ],
 "text": "Pakiko e data?\nTres aña pasá mi a keda shoke ku e notisia di un otro kliente di mi ku kasi a muri pasobra di algu ku a bai robes di repente den su kurpa. Mi no sa kiko eksakto a pasa, ma esei a pega mi: salú ta un kos frágil i e tata di tres yu aki a hasi mi pensa riba mi propio salú.\nAnto, mi outo i mi brommer tabata mi mihor amigunan. Mi no tabata hasi deporte i mi tabata konsumí loke mi ke. Mi tabata biba bon, asina mi tabata kere.\nAnto - den un koinsidensia stranho - e motor di mi brommer a eksplotá. Esaki_a_hasi_mi_usa_bisikleta_pa_bai_trabou (https://willem.com/en/2016-09-03_batavus-champion-bike-from-1978/). Na kuminsamentu e 16 kilometer pa trabou a sinti manera pidalá \"Tour de France\": mi kurpa tabata den mal forma.\nSimannan a pasa i mi a sinti mi mihor. Mi a usa Strava_i_Garmin_pa_sigui_mi_rendimentu (https://willem.com/en/2016-12-31_one-year-of-cycling/). Pa mi kuriosidat_pa_relòshi (https://willem.com/en/watches-and-time-a-decade-of-horology-technology-and-craft/) mi a haña un Apple Watch ku a hasi mi konsiente di mi frekuensia kardíako durante dia i di mi patronnan di sonjo anochi.\nAgregá un balansa inteligente, un aparato pa midi preshon di sangu, un termómetro i promé ku bo sa bo tin un kos di big data :-)\nSiña for di e data\nKu Apple Healthkit i Biostrap (https://willem.com/en/2017-11-15_collecting-health-data-with-biostrap/) mi a kombiná tur e data. Mi a visualisá progreso i haña korelashon entre midishon. Mi a siña ki efekto mi komportashon tin riba:\n- peso:  den 12 luna despues ku mi a kuminsá pidalá mi a perde te ku 15 kilo. Ora mi a stòp usa alkohol pa completo, djis seis luna pasá, mi a perde 10 kilo mas. E resultado ta dramátiko: for di 110KG na 2015, pa 85KG awe.\n- kurason:  hasi ehersisio ku regularidat riba mi bisikleta a hasi mi frekuensia kardíako hopi mas abou. Ora mi tuma mi limite pa máksimo rendimentu, e ta sigui e nivel di intensidat hopi mas di serka: e ta bolbe na normal lihé despues di entrenamentu. Frekuensia den sosegu anochi a baha for di un promedio di 70BPM na yanüari 2016, pa ± 50BPM yèr anochi!\n- sonjo:  awor mi por lanta sin relòshi di alarma pasobra mi ta komprondé ki ora (i pakiko) ta ora pa bai drumi. Mi a haña sa tambe ku un siesta okashonal durante dia por tin efekto positivo inkreíbel. 7 ora di sonjo pa dia ta parse perfekto pa mi.\n- alkohol:  bebe serbes tabata un di mi pasatempo mas grandi te ku mi a mira e data!  Despues di un bon anochi pafó, mi frekuensia kardíako a subi te ku 40%! Algun biaha e midishonnan a tuma dianan pa bolbe na normal.\n- preshon di sangu:  Ora mi a kuminsá midi preshon di sangu mas o menos seis luna pasá, e tabata bastante haltu: 141/92mmHg. Mi a stòp usa alkohol i mi no ta agregá (extra) salu na mi kuminda mas. Den djis seis luna mi preshon di sangu a baha, i awor mi ta midi hopi biaha te 115/75mmHg!\nMi midishonnan ta stabil i predisibel awor. E kos grasioso ta ku awor mi por adivina mi frekuensia kardíako ku presishon, bazá riba kon mi ta sinti, ku ± 5 BPM. Esaki ta hibami bèk na loke mi kliente fisioterapeuta a bisa mi: \"Hende ta nase ku tur e sensor ku nan mester\"\nSistema nervoso\nE sistema nervoso ta deriva su nòmber di nèrvionan, ku ta pakete silíndriko di fibra ku ta bai for di e serebro i e médula spinal, i ku ta ramifiká den tur parti di e kurpa.\nBo sistema nervoso ta un red enorme den bo kurpa ku ta pèrmití sinyal wòrdu manda di un parti di bo kurpa pa otronan. E ta lihé (100 meter pa sekundo!) i preshiso (te nivel di sèlula individual). E ta laga bo sinti kon bo kurpa ta bai, hopi mas detayá ku loke un grupo di sensor bluetooth por kapturá.\nKonklushon\nSi bo komprondé kon bo ta sinti, bo no tin mester di sensor biométriko of wearable di fitness. Ma pa gana e komprendementu ei nan por ta di hopi yudansa.\nMi a usa data komo evidensia kuantifikabel di progreso. Mi a midi mehoransa den kondishon físiko i bon sintimentu. Nan ta medio pa yega na un fin.\nAwor mi ta sinti mi mihor ku nunka, mi a stòp usa e sensor di salú i fitness i mi djis ta konfia riba mi sintimentu. Mi por tuma nan bèk un dia pa \"kalibrá mi sintimentu\", ma pa awor mi a diskonektá nan. Mi a siña tende mi kurpa!",
 "word_count": 759,
 "markdown_url": "https://agents.willem.com/pap/posts/2018-05-17_tende-bo-kurpa/post.md"
}