---
title: "Wak pa Bentana"
date: 2026-11-03
language: pap
topics: ["Limburg", "health", "lifestyle", "nature", "running", "sport", "work"]
source_url: https://willem.com/pap/2026-11-03_wak-pa-bentana/
---
# Wak pa Bentana

*Espasio pa respirá ta parti di e rendimentu*

> E fin di siman aki mi a core e marathon di Den Haag. Mi a duna tur kos, i e resultado tabata 3 ora i 40 minüt. Mi ta kontentu, pasobra mi sa ku no tabatin realmente nada mas den mi. Pia kansá, pulso máksimo, i tog mi no a kolapsá. Ta bunita ku bo por buska e límite asina. Ma e parti di mas importante di e marathon aki no a pasa riba kaminda. E a pasa den e siman anterior, na kas, wak pa bentana.

## Dos marathon den kuater siman
Kuater siman promé mi a core Köln. Dos dia promé ku e start mi kurpa tabata lucha ku un virus. Mi a drumi ekstra, a stòp di traha i a paga e kompiuternan. E tardi despues mi a skirbi: "e kurpa ta gana, energia ta kore atrobe den e venanan". Köln a bira 3:48:27.

Den Haag a bai miho na tur manera. E eksperensia ekstra a hasi posibel pa operá mas largu den e máksimo: kome, bebe i e parti mental tabata miho ku nunka. Awor mi ta kompronde masha bon kiko ta hasi e rendimentu. I no ta e entrenamentu so.

![Den Haag, 1 di novèmber 2026, djis promé di e start](https://willem.com/global/images/174fd5a210ad.webp)

## Trabou komo kursa largu
Na fin di òktober mi a skirbi algu menos alegre den mi notanan. No sport so, trabou tambe a tuma e karakter di un kursa largu. Konstante, largu, sin fin na bista. Mas ku nunka e balansa a pasa pa negativo: no tabatin plaser ku brio, kalor òf goso. "Realmente e ta un marathon. Mi ta kla pa deskansá, fisikamente i mentalmente."

Esei ta e trampa di un ritmo ku bo por mantené: bo por mantené esaki asina largu ku bo lubidá ku bo ta kore. E kontesta no tabata stòp. E tabata keda pragmatiko, limitá e pèrdida di energia, i konsentrá riba e kosnan ku nos kier influensiá. I nada mas.

## Espasio pa respirá
Dia 15 di òktober mi a hasi algu diferente. E telefòn riba "no molestá" i for di alkanse. Pregunta tokante e provishon di dushi di fruta i e fakturanan a drenta, tur masha importante, pa despues. Alkansabel pa emergensia, ma no tabatin emergensia. Mi a skirbi: "Loke ta miho den mi ta sali ora tin espasio. Esaki no ta kore bai òf skonde. E ta un pousa nesesario pa respirá."

Tres dia despues, riba un djadomingo, mi a purba un dia kompletu sin tempu di pantaya. Un eksperimento chikí pa sinti kaminda nos ainda ta dependé di dje. Kosnan fisiko a sobresali mas: desorden, stòf. Konversashon ku e yunan tabata mas fásil, pasobra mi tabatin hopi mas espasio den mi kabes pa hasi bon pregunta. I mi a wak simplemente pa bentana. Mi a pensa riba mi kurpa, riba e fast food di e dia anterior, i riba kon poko mi realmente tin mester. Un lus berde, oranje òf kòrá lo ta sufisiente.

![E djadomingo sin tempu di pantaya: palu, un planta banda di e bentana, lus di dia riba mesa](https://willem.com/global/images/a4f2bb2f6717.webp)

E lus ei ta eksistí awor. E pantaya di inicio di Contact, e software ku mi ta traha ku n'e kada dia, ta un punto. Berde ta nifika: tur kos ta bon, nada no ta warda mi. A tuma un djadomingo sin pantaya pa wak ku un punto tabata sufisiente.

![E pantaya di inicio di Contact: un punto berde, nada no ta warda](https://willem.com/global/images/ecea147d8c38.webp)

## Dikon un bentana ta funshoná
Wak pa bentana no ta hasi nada. Na 1984 Roger Ulrich a publiká un investigashon chikí den Science. Pasientenan ku tabata rekuperá di mes operashon, den mes ospital, a haña un kamber ku vista riba palu òf vista riba un muraya di baksteen. Esnan ku tabata wak palu a bai kas mas promé, 7,96 dia kontra 8,70, i a tin mester di menos remedi fuerte kontra dolor. Un vista, nada mas.

Tin un nòmber pa dibuhá ku e idea ei den mente: biophilic design. Lus di dia, planta, palu, vista i un lugá pa retirá bo. Mi a siña e palabra bon so resientemente, ora mi tabata traha levendkantoor.nl pa Martin Cuypers, un kliente na Venray, no leu for di kas. Nan página tokante [kiko biophilic design ta](https://levendkantoor.nl/en/knowledge/what-is-biophilic-design/) ta splika esaki den tres kapa: naturalesa den e espasio, naturalesa komo referensia, naturalesa komo eksperensia. Ora mi a lesa esaki, mi a rekonosé mi mes djadomingo. Palu bou di mi mannan, un planta banda di e bentana, lus di dia riba mesa. Nada pa kompra. Nada mas ku wak bon.

## As is, no add-on
E mainta despues di Den Haag mi a skirbi e konklushon. E gym no ta "nice to have" mas. Nos ta hasié atrobe un parti integral, riba dianan ku e impakto riba ora di trabou ta keda chikí. E meta: un base fisiko fuerte, no komo add-on, ma komo "as is". Aña ku ta bini mi ke kibra 3:30, i esei por pasa so si nos hasi tur kos mas fuerte, den tur dimenshon: entrenamentu di forsa, sprint, i kursa mas largu riba intensidat abou, rònt di 130 pulsashon pa minüt.

![Un ora riba e treadmill, despues un ronda riba e aparatonan](https://willem.com/global/images/75824a239b8f.webp)

Siman pasá mi a core un ora riba un treadmill, siguí pa un ronda riba e aparatonan. Mi a gosa. Un ora riba un kos asina ta pidi un mentalidat diferente, i esei ta presis e punto. Manera e bentana i e punto berde, no ta algu ekstra riba tope di trabou. Ta kaminda mi trabou ta paraba riba, e fundeshon pa pensa. Mi a skirbi promé tokante core, den [Marathon](https://willem.com/pap/2024-10-20_maraton/) i den [Run Nicely](https://willem.com/pap/2026-04-21_kore-dushi/). E biaha aki e lès no ta den e pianan.

## Konklushon
Dos marathon den kuater siman a siña mi mas tokante trabou ku tokante core. E ritmo ku bo por mantené no ta sufisiente. Bo tin mester tambe di espasio: un mainta sin telefòn, un djadomingo sin pantaya, vista riba algu ku ta bibu. Loke ta miho den mi ta sali ora tin espasio, i e espasio ei no ta un premio pa despues di e finish. E ta parti di e entrenamentu. Tin ainda un kompetensia riba e kalènder e aña aki, pa finalisá so, riba un ritmo mas lento i konsiente. Promé rekuperá. I wak un tiki mas pa bentana, ha!

![Loke ta mas bunita di un finish: selebrá ku amigunan!](https://willem.com/global/images/b7b8638f9740.webp)
