For di e zona di komfort: teatro di amatùr
Bisti un monitor di frekuensia kardíako durante mi debút
- Publiká
- Aktualisá
- (kreá )
- Skirbí pa
- Willem L. Middelkoop
- Tópikonan
- kreatividat · data · eksperimentu · salud · kurason · hende · sensor
- Vershon humano di e artíkulo aki
- https://willem.com/pap/2018-04-18_for-di-e-zona-di-komfort-teatro-di-amatur/
- English
- Outside the comfort zone: amateur acting
- Nederlands
- Buiten de comfortzone: amateurtoneel
- Deutsch
- Außerhalb der Komfortzone: Amateurschauspiel
- Español
- Fuera de la zona de confort: actuación amateur
- Français
- Hors de la zone de confort : le théâtre amateur
- Italiano
- Fuori dalla zona di comfort: teatro amatoriale
- Português
- Fora da zona de conforto: teatro amador
- Frysk
- Bûten de komfortsône: amateurtoanielspyljen
- Lenganan
- Tradusí for di e original ingles pa un modelo di lenga den dos rònde (traduksion i korekshon) ku un glosario i un kontròl di ortografia; ainda no lesá pa un lektor ku Papiamentu komo lenga mamá.
Resumen
E luna aki mi a hasi mi debút komo aktor amatùr. Mi no ta un star di Hollywood, ni mi no ta ke bira un. Ma mi ta gusta eksperimentonan loko, i traha pafó di mi zona di komfort hopi biaha ta duna insight nobo i refreskante. Mi a tuma parti den un obra di teatro di amatùr i - na nòmber di siensia i divertimentu - mi a pega sensor riba mi mes pa midi kiko a pasa ku mi kurpa.
Teksto kompleto
Zona di komfort
Talbes bo a mira algun sitá inspirador ku ta animá bo pa sali i hasi algu stranho - algu ku normal bo no lo hasi. Ta difísil pasobra nos ta tende di bira kómodo ku loke ta konosí, nos rutina.
Den aña 1908 e psikólogonan Yerkes i Dodson a splika e relashon entre nivel di komfort i rendimentu. Nan a haña ku rendimentu ta subi ku exitashon fisiológiko òf mental; ma djis te ku un sierto punto. E punto ei ta yama "ansiedat óptimo", kaminda bo nivel di stres ta un poko mas haltu ku normal. Na e "sweet spot" ei, un persona ta sinti preshon pa rindi bon i e ta pronto, ma no paralisá di miedu.
Sali di e zona di komfort: kuminsá aktua
Un par di luna pasá, mi a bai wak mi mama aktua ku su grupo di teatro, "de Opregte Amateur". Nan ta un grupo di hende entusiasta di tur edat i profeshon ku ta traha huntu pa organisá e prestashon di dos obra diferente pa aña. Nan tin mas o menos 45 aña di historia ku ta hasi farsa komiko i ta duna un bon lachi pa mas o menos 180 hende pa anochi, dos anochi pa obra, dos obra pa aña.
Nan tabata buska aktornan nobo pa nan grupo. Sigur hopi relahá pa e serbes lokal, e a parse mi e oportunidat perfekto pa hasi algu for di mi ordinario... i asina mi karera di aktor a kuminsá. :-)


Ensayo, siña mi teksto i siña aktua
Mas o menos tres luna promé ku e prestashon, ensayo semanal a kuminsá kaminda nan ta praktiká parti di e obra. E ta hopi divertido pa hasi i e a laga mi konosé e otro aktornan, mi teksto, movimentu físiko (ki ora i kaminda pa aparesé i desparesé).
E ta un grupo di hende increíbel ku di bèrdat a hasi mi sinti bon risibí, aunke mi tabatin kasi zero eksperensia ku teatro di amatùr. Ma progreso a yega ora siman a pasa. Mi a siña di e otro aktornan ku wak i tende kon nan a interpretá nan parti di e obra. E ta increíbel kuanto leu bo por yega sin manual si bo ta rondoná pa hende ku eksperensia i pashon.

Sensor
Manera mi a skirbi promé, mi ta bisti un sensor biométriko tur dia pa midi mi frekuensia kardíako, HRV, saturashon di oksígeno, frekuensia respiratorio i patron di sonjo. Mi ta haña e data di salú aki interesante pasobra e ta laga bo haña kiko ta "normal" pa bo kurpa. Un biaha ku bo sa bo numbernan normal, bo por rekonosé midishon ku ta pafó di loke ta ordinario.


Mi a puntra mi si ansiedat lo tin efekto riba mi lesamentunan biológiko. Kon mi kurpa lo reakshoná na mi debút? Pa permití un midishon mas preshiso durante e prestashon di teatro mes, mi a bisti tambe un monitor di frekuensia kardíako na mi sintura. E dos sensornan huntu a duna data di tempu largu i na tempu real, perfekto pa mi eksperimento chikitu for di e zona di komfort.
E prestashon
Ay ay ay..., kon emoshonante! Kua eksperensia! E ta un sintimentu increíbel pa aktua ku un grupo di hende i hasi e funshoná. Risibí reakshon di e públiko, manera lachi, murmuramentu i aplauso. E ta di bèrdat diferente di tur loke mi sa!

Bo tin un sintimentu di kontròl (riba bo mes parti), ma bo ta sinti tambe e falta di kontròl (riba e prestashon di e otro aktornan). Bo ta bisti, pronto pa aksion, bo sa bo teksto, ma bo nunka sa eksakto kon e obra real huntu lo ta.
Diferente di wak un pelíkula òf lesa un buki, teatro ta hopi mas interaktivo: bo mester hasi kosnan pa e funshoná. Na e sentido ei e ta manera wega un wega di video, ku diferensia ku tin 180 hende ku ta wak bo, i bo tin "djis un bida".

Data
Durante e anochinan di prestashon mi a usa mi monitor di frekuensia kardíako na mi sintura pa midi mi frekuensia kardíako. Mi personahe mester aparesé djis despues ku e obra kuminsá. Mi a sinti kla ansiedat ta subi te e momentu ei... ku ta duna un pik di referensia konvenient den e data:


Si bo wak e data bo por mira algun kos interesante:
- E promé anochi (robes) ta diferente di e di dos anochi (drechi). Mi frekuensia kardíako promedio i pik tabata mas haltu riba mi anochi di debút.
- Ansiedat a subi mas gradual riba e promé anochi, miéntras ku riba e di dos anochi, mi frekuensia kardíako tabata hopi mas "plat" den e ora promé ku mi aparishon.
- Ta hopi fásil pa mira mi aparishonnan, ku ta kousa pik kla i skèrpi den frekuensia kardíako. (Kuater biaha promé ku e paus, dos biaha despues di e paus)
- Bo por mira kla e efekto di e paus, ku ta duna un alivio real entre e aparishonnan.
- Riba tur dos anochi, e promé aparishon ta e mas difísil, kada aparishon ku ta sigui ta menos stresante.
- Riba tur dos anochi, mi di dos aparishon ta hopi menos stresante ku e di tres. Esaki ta pasobra mi tabata sinti mi hopi mas konfiá ku e liña di teksto ei.
- Bo ta kima hopi energia! Pasobra mi ta pidalá hopi biaha, mi sa ku un anochi di teatro (1800 kcal) ta kompará mas o menos ku 50KM di pidal.
Aparte di e frekuensia kardíako na tempu real, mi a usa Biostrap pa kolektá data biométriko di tempu largu:

E gráfikonan aki ta kubri e luna promé ku (i inkluí) e fin di siman di prestashon. Bo por mira ku mi midishonnan biométriko a kambia:
- Frekuensia kardíako den sosegu: ta indiká un nivel general mas haltu di exitashon durante e último dos siman, pasobra esakinan tabatin mas ensayo i un sintimentu kresiente di "e ta di bèrdat bai pasa!"
- Variabilidat di frekuensia kardíako nokturno (HRV): E variashon entre batida individual di kurason, of HRV, ta un indikador di kon kansá mi ta. Mas abou e baha, mas kansá mi ta. Durante e último siman mi a traha menos ora, pa laga mi kurpa rekuperá mihor di e ensayo aumentá, algu ku tabata kla ku ta nesesario.
- Frekuensia respiratorio: E kantidat promedio di rèspirashon ku mi ta tuma pa minut ta un indikador kla di ansiedat. Bo por mira kla kon e ta subi te e anochinan di prestashon.
Konklushon
Hasi algu pafó di loke ta ordinario, for di bo zona di komfort, tin un efekto real i kla. Tantu físiko (manera e data ta sugerí kla) komo mental (e emoshon increíbel).
Tuma parti den e obra di teatro tabata hopi divertido. Mi a siña di hende ku eksperensia, traha huntu komo grupo pa hasi algu ku mi nunka a hasi promé. Nan kompromiso, alimentá pa pashon (no komersio), ta inspirador!
Mi ta hopi agradesí na "De Opregte Amateur" pa laga mi aktua huntu. Danki Anneke, Ida, Patricia, Ramona, Bianca, Harry, Winfried, Joey, Carel, Linda, Corrie, Patrick, Jerry, i tur e otronan tras di e telón ku a duna paña, make-up i decor. I klaru e públiko, e sentenarnan di hende ku a pasa nan tempu wak nos obra, danki!

Referensia
Yerkes RM, Dodson JD (1908). "The relation of strength of stimulus to rapidity of habit-formation". Journal of Comparative Neurology and Psychology. 18: 459–482. doi:10.1002/cne.920180503.