As it swier wurdt

Gearfetting

Juster haw ik de Leiden Marathon útrûn, it swierste stik fan 42K dat ik ea dien haw, troch de temperatuer. Sinnich mei in strakke loft, de temperatuer rûn op ta 25°C. Ferskate rinners sakken yn inoar troch oerhitting en ien hie sels reanimaasje nedich. As do dyn grinzen opsiket, berikst dy se soms ek echt. Hjir binne in pear gedachten oer wat ik meimakke haw.

Folsleine tekst

It begûn as in prachtige snein yn Nederlân om bûten te wêzen. Der wiene ferskate hurdrin-eveneminten, ûnder oaren de Leiden Marathon en de heale marathon LOOP Leeuwarden. It waar soe in grutte rol spylje, want de strakke loft mei in soad sinne dreau de temperatuer flink omheech.

Om goed te prestearjen moat it minsklik lichem in stabile kearntemperatuer hâlde. By úthâldingsynspanningen as marathons feroaret it grutste part fan de enerzjy dy't wy brûke yn waarmte. Om oerhitting te foarkommen is it lichem oanwiisd op switten en ferdampen om kâld te bliuwen. As dit koelsysteem oerweldige wurdt, troch hege temperatueren, hege fochtichheid, of beide, nimt de prestaasje gau ôf.

Dizze hjittyndeks lit sjen hoe't oprinnende temperatuer en fochtichheid de marathonprestaasje sterk ferminderje. By 25°C en hege fochtichheid rinne rinners mear as 3% stadiger; by 30°C is it ferlies mear as 7%. It lichem hat muoite om himsels kâld te hâlden ûnder dizze omstannichheden, want swit ferdampt minder effisjint, wat liedt ta oerhitting en tanimmende wurgens. Hoe hjitter en fochtiger it wurdt, hoe dreger it wurdt om it tempo feilich te hâlden.

Ik haw dat oan eigen liif ûnderfûn: tsjin de 50% oan hie ik muoite om it tempo te hâlden dat ik by myn foarige marathon rûn. De hjitte fan de sinne yn kombinaasje mei de waarmte dy.t fan it asfalt kaam, waard ûnnoflik, wêrtroch't ik hast it gefoel krige dat ik trille, nettsjinsteande de hjitte. Ik wist dat ik it tempo omleech moast om feilich te bliuwen. Nettsjinsteande dat ik myn tempo (flink) fermindere, bleau myn hertslach (te) heech. Gauwer koe ik net.

Oan it begjin fan de marathon fielde ik my optimistysk. Ik leaude dat finishe ûnder de fjouwer oeren binnen berik wie, miskien sels myn persoanlike rekôr fan 3:51 evenaren. Ik begûn mei dat doeltempo, mar efterôf wie dat in flater. De hjitte easke stadichoan har tol. Healwei de race moast ik myn tinken omsette fan in tiid jage nei gewoan finishe. In doel loslitte dat do dysels steld hast, is net maklik. It freget mentale dissipline om de ynspanning net as in mislearring te sjen, mar as in oar soarte winst: trochsettingsfermogen yn stee fan tempo.

Ik haw de 42K úteinlik útrûn yn 4:17, myn stadichste marathon oant no ta. Mar ik gie mei in laitsje oer de finish, en ik wist dat it in oerwinning op himsels wie. Spitich genôch hie net elke rinner sa'n lok. By it evenemint yn Ljouwert is ien rinner tragysk ferstoarn by de finish, en by de Leiden Marathon seach ik ferskate oaren yn inoar sakjen, dy't daliks fersoarge waarden troch de poerbêste EHBO-teams.

Konklúzje

Ik fyn in marathon rinne wat bysûnders, it is mear as allinnich 42 kilometer ôflizze. It is in mentale saak, wêrby't de ynstelling likefolle telt as de fysike prestaasje. Dat haw ik ûnderfûn by myn earste marathon yn Amsterdam, dêr't it oerwinningsgefoel hast spiritueel wie. Dizze marathon yn de hjitte wie wer in grutte útdaging. Josels útdaagje ûnder drege omstannichheden kin dy in soad leare, en dy ûnderfining bliuwt dy lang by. Wat dyn doel ek is, respektearje altyd de omstannichheden, harkje nei dyn lichem en boppe alles: bliuw feilich dêr bûten!

Boarne:

Davis (2025) "Calculating the effects of heat and humidity on marathon performance" - runningwritings.com