Question 1

Wat is Lemmid Count?

Accepted Answer

De websitestatistieken van mijn platform, in 2026 opnieuw gebouwd zonder AWStats en zonder database. Het leest elk uur de eigen logs van de webserver en vouwt ze samen tot kleine JSON-bestanden per site per dag; geen trackingscript op de pagina's, geen derde partij tijdens het bezoek, de bezoeker wordt nooit aangeraakt. Twee principes: pagina's, nooit mensen, dus geen bezoekersaantallen, geen IP-adressen op schijf en de browsertaal in plaats van geo; en automatische configuratie, een site met een logbestand heeft statistieken zonder dat iemand iets registreert. Het paradepaardje is de dimensie die andere tools weggooien: elk verzoek wordt geclassificeerd als mens of bot, en bots die zich melden worden bij naam getoond als volwaardige bezoekers. Klanten dragen het als app: een scherm per site, de maand in een grafiek, de toppagina's, de bronnen en de agents bij naam.

Question 2

Hoe meet ik verkeer van ChatGPT?

Accepted Answer

Lees de serverlogs, niet een trackingscript, en tel twee dingen. De agents zelf: ChatGPT-User haalt een pagina op als iemand een vraag stelt, GPTBot als hij voorraad inslaat, en ze noemen zichzelf in de user agent, dus een logtool kan ze bij naam tonen. Mijn eigen statistieken, Lemmid Count, zetten ze op een kaart gelezen door AI-agents, met een schakelaar tussen alles, mensen en bots. En de mensen: Count toont de bronnen van menselijke bezoeken naast de agents, dus een doorklik vanuit een antwoord verschijnt als bron zoals elke andere. Op een restaurantsite stond er begin juli: ChatGPT 75 pagina's, Claude 51, en 185 menselijke paginaweergaven. Een scherm per site, in de zak van de eigenaar.

Question 3

Kan Google Analytics AI-verkeer meten?

Accepted Answer

Nee. Google Analytics werkt door een stukje JavaScript op je pagina's te zetten; een browser voert het uit, het script meldt zich thuis, en die melding is je statistiek. GPTBot, ChatGPT-User, ClaudeBot, PerplexityBot en hun vrienden halen je HTML op en lezen die, maar ze voeren dat script nooit uit, dus ze verschijnen nooit. De webserver ziet alles: elk verzoek, elke user agent, met of zonder JavaScript. In juli leverde een van mijn sites 114.883 paginaweergaven waarvan 2.187 van mensen. Analytics had je die 2.187 laten zien en het een rustige maand genoemd. Als het agentic web is waar je volgende klanten vandaan komen, laat dat dashboard je een krimpende wereld zien.

Question 4

Wat helpt als je je hoofd niet bij een taak kunt houden?

Accepted Answer

Voor mij een kleine fysieke handeling: de telefoon in de tas. In de laatste week van januari kon ik mijn hoofd nergens bij houden en zat ik dicht bij iets wat op een burn-out leek. Op 3 februari nam ik de trein naar Amsterdam met een pen, een paar vellen papier en de telefoon buiten bereik, en schreef dat het constante gezelschap het probleem was: met de telefoon in de tas was het alsof je een tochtende deur sluit. Die avond schetste ik een tool voor een klant die een week later het echte ding werd. Het was geen bekering, tien dagen later zat ik weer op digitaal, maar wat bleef was kleiner en nuttig: een notitieboek in de tas, meldingen alleen wanneer ik dat beslis, en zeven maanden later begin ik elke maand nog op papier.

Question 5

Wat doet twintig keer sneller werken met AI met de mens in de lus?

Accepted Answer

Het verplaatst de flessenhals naar jou. Het getal is een meting, geen grootspraak: problemen die vroeger een week graven kostten worden opgelost op de dag dat ze verschijnen. Maar de agents worden niet moe, de logs slapen niet en de builds draaien 's nachts, en half augustus schreef ik dat ik aan mijn max zat, hoofd en lichaam op de grens, terwijl de spullen fantastisch werkten. Het antwoord dat ik vond zijn geen langzamere agents maar een routine voor het lichaam: een loopje op de oneven dagen, drie keer per week de sportschool, beschermde slaap, en af en toe een week bewust minder doen. Een motor jarenlang goed laten draaien is veel moeilijker dan een keer iets moois genereren. Dit is een marathon, geen sprint.

Question 6

Kun je je eigen Android-startscherm schrijven?

Accepted Answer

Ja, het is gewoon een app. Een launcher vervangt het startscherm en installeert als elke andere app, zonder eigen besturingssysteem-image; de volledige eigen build onderzocht ik ook en parkeerde ik, omdat je dan jarenlang elke maand de beheerder van je eigen telefoon bent. De mijne, in augustus in een dag gebouwd voor een gebruiker, is een zwart scherm met een tekstlijst van de apps die ik echt gebruik, drie kaarten voor het weer, de agenda en mijn hartslag rechtstreeks van de sensor via Bluetooth, en een terminal naar de machine in mijn homelab. De telefoon bewaart geen foto's en werd een venster op het ene brein. Er was wrijving, een eerste middag die zestig procent van de accu kostte, maar het voelt niet als een stap terug.

Question 7

Heb je nieuwe hardware nodig om met AI-agents te werken?

Accepted Answer

Nee, de bestaande spullen hebben rek; innovatie is software. Mijn opstelling is een brein, een machine in het homelab met daarop het platform, de klantprojecten, de fotobibliotheek, de back-ups en de agents, overal bereikbaar. De cloudservers draaien de sites, de agents werken vanuit huis. Al het andere is glas: een scherm en een toetsenbord om naar het brein te kijken. Er draait een lokaal model waarbij geen data het huis verlaat. Twee problemen in de cloud werden in augustus op dezelfde dag geanalyseerd en opgelost, en dat kan alleen als de agents de logs kunnen lezen. Dus voordat je een snellere machine bestelt: geef degene die je hebt wat agents en een blik op zijn logs.

Question 8

Waarom zijn games een goede plek om software bouwen met AI te leren?

Accepted Answer

Omdat games onverbiddelijk zijn. Een game moet direct laden, binnen een frame op een aanraking reageren en goed voelen op een klein scherm, anders speelt niemand hem twee keer. In februari bracht ik er drie uit in drie weken: een herbouw van Block 89, waarvan de timers te krap waren, een gloednieuwe arcaderacer, Outburn 87, net na middernacht bij beide winkels ingediend, en een nieuwe engine voor Snake '97, een game met miljoenen spelers, met respect voor bestaande installaties en scores uitgebreid. De agents doen het heel goed als je ze code geeft; oude, goede code is een vorm van waarde. De oplossingen die een game je afdwingt neem je daarna mee naar kantoorsoftware, waar niemand erom vroeg maar iedereen ervan geniet.

Question 9

Wanneer is geen CMS beter dan een CMS?

Accepted Answer

Als het ding een kop en een staart heeft. Voor een schildersbedrijf onderhoud ik een tool die van een set PDF's een offerte maakt. Mijn plan was hem in mijn platform te bouwen, en ik zat al dagen vast op waar zulke acties moeten draaien. Uit wanhoop groef ik de vijftien jaar oude code op en vroeg een agent om een webversie, met alles losgelaten wat ik normaal toevoeg: geen objectmodel, geen serverconfiguratie, geen database. Het resultaat draait volledig in de browser en heeft een map op een webserver nodig, ging in een avond van een hypothetische oplevering naar een geplande afspraak, en draait sindsdien in productie. Hoe minder bewegende delen, hoe beter. Het platform verdween niet; het werd kleiner en sterker.

Question 10

Kun je een marathon lopen zonder horloge?

Accepted Answer

Ja, en het werd mijn mooiste. In vier weken in het voorjaar passeerde ik drie finishlijnen. Amstelveen, zes weken nadat mijn knie het begaf, met de Watch om: nuttig voor hartslag en tempo bij de start, als het publiek je sneller trekt dan verstandig is, 4:08:22. De halve van de Venloop twee weken later zonder, 1:52:34, en ik keek onderweg naar geen enkele tussentijd. Daarna Rotterdam op een knie die ik niet vertrouwde en zonder tijddoel, puur op gevoel: 3:57:40, elke vijf kilometer tussen 5:26 en 5:38. Voor een wedstrijd zonder enig getal om na te jagen is dat een opvallend vlakke lijn. Weet waarom je loopt voordat het startschot klinkt, en het tempo regelt zichzelf.

Question 11

Heb je een fietscomputer of GPS nodig voor een lange rit?

Accepted Answer

Nee. In mei reed ik de Fietselfstedentocht van 235 kilometer, mijn heetste editie ooit, op een fixed gear zonder fietscomputer, zonder GPS en zonder hartslag om mijn pols: een mechanisch horloge, een stempelkaart en een sensor die stilletjes op de achtergrond meedraaide. Twee weken eerder werd een rit van Amsterdam naar huis mijn snelste oversteek ooit, zes uur en negentien minuten, zonder scherm dat het me vertelde. Meer data had de analyse achteraf geholpen, niet de prestatie; de stempelkaart gaf de segmentsnelheden toch. Ademhaling bleek de belangrijkste aanwijzing voor wat vol te houden is, en ik passeerde treintjes fietsers die op hun scherm staarden met vier tot vijf kilometer per uur verschil.

Question 12

Waarom stopte je na negen jaar met een smartwatch?

Accepted Answer

Omdat de telefoon zo sterk werd en de sensor zo goed dat het scherm ertussen overbodig was. In mei maakte ik de balans op van wat een Apple Watch eigenlijk is: drie MagSafe-laders, een USB-lader, acht bandjes, twee vermogenspedalen, twee snelheids- en twee cadanssensoren, achttien onderdelen plus de Watch, en 45 procent van de accu weg na een nacht. Op een avond in juni deed ik hem voor het laatst om. Wat ik wel wil is data over mijn lichaam, en een sensor zonder scherm legt die 24/7 vast met twee weken accu. Om mijn pols zit weer een mechanisch horloge. Er is high tech nodig om low tech te laten werken, en het beste scherm is geen scherm.

Question 13

Waarom software opleveren op 80 procent?

Accepted Answer

Omdat iets dat voor 80 procent af is en in handen van degene voor wie het gemaakt is je in een week meer leert dan een perfecte versie in een jaar; de perfecte versie komt nooit van je bureau. Een planningstool voor een familiebedrijf en een tool die van een offerte een PDF maakt waren geen topcreaties, maar klanten voelden zich gehoord en hun feedback gaf richting. Mijn statistiektool ging live met een eerste botclassifier en stond twee weken later op versie negen, elke regel gekalibreerd op echte logs. Een uitzondering: 80 procent is geen excuus voor een slordig fundament. De backend blijft hard; de pagina's, tools en woorden erbovenop mogen vandaag 80 zijn en volgende week 90.

Question 14

Waar schieten AI-codeeragents tekort?

Accepted Answer

In de laatste twintig procent. Omgaan met actuele informatie is praktisch onmogelijk, en een specificatie precies volgen gaat nauwelijks beter: alles is een echo van wat het model geleerd heeft, nooit een reproductie van honderd procent. Voor veel mensen is dat prima, zij zouden zelf niet meer dan tachtig procent leveren. Wie in die laatste twintig procent werkt, heeft er beperkt aan. In een week schreef het model achttien pagina's lof over mijn platform, probeerde daarna de principes toe te passen die het net had geprezen, en schoot tekort: het kan een harde kern beschrijven, het kan er geen vasthouden. Verval door AI is een echt risico waar niemand het over heeft, dus lees alles wat de agent schrijft voordat het de deur uitgaat.

Question 15

Maakt programmeren met AI ontwikkelaars lui?

Accepted Answer

Dat kan, zoals een elektrische fiets. Ik heb ooit een e-bike tegen een gewone fiets gemeten op dezelfde ronde, met hartslagsensor: in een rustig tempo doet de e-bike bijna al het werk, op volle snelheid ben je nog steeds aan het sporten. Zo is het ook met agents. Leuk, snel en op het eerste gezicht geweldig, maar er te vaak op rijden maakt je lui. De hulp is op zijn best op de stukken met tegenwind, de abstractielagen die jaren gewicht droegen en die een agent nu overbodig kan maken. Op zijn slechtst is hij waar hij voor je trapt op het vlakke, en jij vergeet hoe het moet. Houd het model van het systeem in je eigen hoofd, en maak de moeilijke delen simpeler in plaats van eromheen te prompten.

Question 16

Kan een nieuwswebsite draaien met nul personeel?

Accepted Answer

Ja. In maart bereikte een Nederlandse nieuwssite over hart- en vaatgeneeskunde, die elke nacht zelf verzamelt, leest, vertaalt en publiceert, de tweede plaats in Google, direct onder de gevestigde naam, en de telefoon ging. Een verzamelaar haalt tijdschriften, congresfeeds en persberichten op, een agent beoordeelt de relevantie en schrijft een samenvatting met een link naar het origineel, en een statische sitegenerator publiceert het. De eerlijke cijfers tellen zwaarder dan de verzoeken: een botfilter liet in het begin 34 unieke bezoekers per maand zien. Diezelfde maand factureerde ik de eerste duizend euro verdiend met inhoud die een agent schreef. De les: automatiseer het publiceren, houd het oordeel.

Question 17

Hoe herken je bots die zich voordoen als menselijke bezoekers?

Accepted Answer

Aan gedrag, want de user agent zegt daar niets: een actuele Chrome-string, HTTP/2, een plausibele taalheader, een pagina per IP-adres, duizenden adressen van cloudaanbieders. Echte browsers laden afbeeldingen. Echte bezoekers komen via zoeken en links en gaan naar dezelfde populaire pagina's. Een menigte die duizenden verschillende pagina's bezoekt, elk precies een keer, is geen menigte maar een oogst. Meer dan honderd sites hosten helpt: een handtekening die binnen een uur op veel van die sites opduikt is geen mens. Voeg honeypots toe, pagina's waar geen mens om vraagt, en houd de classifier geversioneerd, want de andere kant beweegt: een vloot reageerde binnen een dag op een nieuwe regel door een enkel CSS-bestand op te halen als alibi.

Question 18

Wat is MP1, de publisher die in een ZIP zit?

Accepted Answer

Een statische sitegenerator die als ZIP-bestand in de eigen configuratie van de site leeft, in mijn CMS, de Lemmid Manager. Uitchecken, wijzigen, inchecken. Bij opslaan pakt de Manager de ZIP uit, draait de build en synchroniseert het resultaat naar de server; er staat geen generator meer op een laptop, de Manager heeft het enige exemplaar. Een AI-agent werkt in diezelfde lus op een eigen werkkopie en rapporteert terug: uitgecheckt, gewijzigd, gecontroleerd, ingecheckt. Met ook de webserverconfiguratie en certificaten geautomatiseerd gingen er in juni zes websites in tien dagen live op, en sindsdien meer dan vijfentwintig.

Question 19

Kan een website zichzelf bijhouden zonder personeel?

Accepted Answer

Ja, ik heb sites die het al jaren doen, maar nul personeel is niet nul werk. Planning toont en verbergt inhoud op een gegeven moment, feeds halen binnen wat je elders al plaatst, en een agent vat samen, vertaalt en publiceert elke nacht via een statische sitegenerator. Een nieuwssite die zo gebouwd is bereikte de tweede plaats in Google zonder dat iemand inlogde. Het werk verdween niet: het verschoof van schrijven naar lezen, van publiceren naar beoordelen, en van dagelijks naar wekelijks. De regel die ik aanhoud: zodra een site me elke dag nodig heeft, heb ik mezelf ingehuurd.

Question 20

Wat is een machineleesbare editie van een website?

Accepted Answer

Dezelfde inhoud, opnieuw gestructureerd voor software die leest in plaats van mensen die kijken. Voor mijn eigen site is dat agents.willem.com: elk bericht als JSON en markdown, het hele corpus in een verzoek, onderwerp- en vraagentiteiten, volledige feeds en een index die een agent vertelt waar alles staat, allemaal gepubliceerd vanuit dezelfde inhoud waarmee de menselijke site wordt gebouwd. Feeds waren jaren geleden de eerste stap: een standaardeditie waarop iedereen, en nu ook alles, zich kan abonneren zonder toestemming te vragen. De machine-editie is dat idee toegepast op de hele site.

Question 21

Kunnen AI-assistenten mijn menukaart en openingstijden lezen?

Accepted Answer

Alleen als ze tekst zijn op een pagina die de agent kan ophalen. Een menukaart in een PDF, een afbeelding of een reserveringswidget die JavaScript nodig heeft is voor hen onzichtbaar. Op een cafesite lieten mijn statistieken zien dat ChatGPT de kaart zeventig keer in een maand las, naast een paar honderd menselijke paginaweergaven, en zo ziet het agentic web er vanuit de keuken uit: een assistent die namens een gast je site om de kaart, de tijden en een vrije tafel vraagt. Geef hem de kaart als gewone gestructureerde tekst, de tijden als data en een reserveringsformulier dat hij kan versturen, en hij brengt de gast.

Question 22

Heb ik nog een website nodig als klanten het aan AI-assistenten vragen?

Accepted Answer

Ja, maar een andere. Een model kan je over-ons-pagina samenvatten. Het kan de tafel niet reserveren, het weet niet of de trein van 20:37 uit Haarlem rijdt, en het kan de marathon niet voor je lopen. Wat overleeft is wat een fysiek anker heeft: reserveringen, bestellingen, evenementen, vacatures, openingstijden, een formulier dat echt iets doet. Websites worden platter en kleiner, maar die essentiele functie blijft, en een website is nog steeds de ene plek op internet waar jij volledig bepaalt wat er getoond wordt. Bouw dat, en laat de links voor zichzelf zorgen.

Question 23

Waarom daalt mijn Google-verkeer terwijl er niets veranderde aan mijn site?

Accepted Answer

Omdat de bezoekers niet verdwenen, ze verhuisden. Ik denk dat het totale webverkeer via Google daalt: de vraag wordt in het chatvenster beantwoord voordat een pagina opengaat, en de pagina is hooguit een bron in een voetnoot. Ondertussen blijft het aandeel mensen op het web dalen terwijl agents meer lezen, en een tool die alleen mensen telt blijft je het verkeerde verhaal vertellen. Tel de agents, noem ze bij naam en zorg dat ze het juiste lezen: wat een model niet voor je kan doen, het formulier, de reservering, de kaart, het ticket, is wat nog mensen naar de deur brengt.

Question 24

Is SEO dood?

Accepted Answer

Dood op de manier die ertoe doet: de links zijn goedkoop geworden en de bezoekers komen niet. In april deed ik de SEO-klus die ik jaren had uitgesteld, duizenden kruislinks en nieuwe landingspagina's op mijn site en twee klantensites, en Search Console reageerde binnen weken. Twee weken later keek ik wat het opleverde: een paar procent van de weergaven. Zoeken is niet weg, het verhuisde naar het antwoordvak en het chatvenster, waar je pagina hooguit een bron is. Wanneer typte jij voor het laatst een vraag in Google en klikte je op een resultaat? Ik moest erover nadenken.

Question 25

Moet ik in 2026 nog betalen voor SEO?

Accepted Answer

Stel drie vragen voordat je tekent. Wanneer gebruikte het bureau zelf voor het laatst Google, en wat deden ze met het resultaat? Hoeveel van hun eigen klanten vonden hen het afgelopen jaar via zoeken? En wat zouden ze voor jou bouwen als het zoekverkeer nog eens halveert? Mijn eigen cijfers nadat ik de SEO-klus grondig had gedaan: duizenden kruislinks en nieuwe landingspagina's brachten misschien 2,5 tot 5 procent van de weergaven, met 1,55K vertoningen in drie maanden op een gemiddelde positie van 25. Google zag de pagina's. Mensen kwamen niet. De antwoorden op die drie vragen zeggen meer dan elk voorstel.

Question 26

Is optimaliseren voor AI-antwoorden hetzelfde als SEO?

Accepted Answer

Nee, wat er ook op de factuur staat. Een paar tags en een schemablok toevoegen aan een pagina die gebouwd is voor een mens met een muis is nog steeds SEO. Optimaliseren voor een agentic web begint aan de andere kant: wat heeft software die leest van je nodig? Schone structuur, de volledige tekst zonder het theater, een JSON- of markdownversie van elke pagina, en een formulier dat een agent echt kan versturen. Dat is geen plug-in. Het is een tweede editie van je site, en het meeste werk zit in de inhoud, niet in de kop van de pagina. Die tweede editie bouwde ik voor mijn eigen site; je leest hem nu.

Question 27

Leest ChatGPT mijn website, en hoe zie ik dat?

Accepted Answer

Waarschijnlijk wel, en je analytics vertelt het je niet. GPTBot, ChatGPT-User, ClaudeBot, PerplexityBot en hun vrienden halen je HTML op en lezen die, maar ze voeren de JavaScript niet uit waar Google Analytics op leunt, dus daar verschijnen ze nooit. De webserver ziet alles. In juli leverde een van mijn sites 114.883 paginaweergaven waarvan 2.187 van mensen; Analytics had die 2.187 laten zien en het een rustige maand genoemd. Daarom lezen mijn eigen statistieken de serverlogs en noemen ze de agents bij naam: op een restaurantsite had ChatGPT in de eerste dagen van juli 75 pagina's gelezen en Claude 51, naast 185 menselijke paginaweergaven.

Question 28

Hoe word ik met mijn bedrijf gevonden door ChatGPT?

Accepted Answer

Zet je informatie waar de agents lezen, in een vorm die ze kunnen lezen. ChatGPT en zijn soortgenoten halen de kale HTML van je pagina's op en voeren je scripts niet uit, dus wat ze zien is je tekst en je structuur, niet je vormgeving. In de praktijk betekent dat schone semantische pagina's, de volledige tekst zonder het theater, een JSON- of markdownversie van elke pagina, gestructureerde data over wat je verkoopt, en een formulier dat een agent echt kan versturen. Een cafe-eigenaar zag in zijn statistieken dat ChatGPT zijn menukaart zeventig keer in een maand had gelezen, en trok de logische conclusie: zet de kaart waar de agents lezen.

Question 29

Hoe draai je AI-codeeragents veilig op je eigen server?

Accepted Answer

Geef de agent een eigen machine. Ik richtte een aparte Linux-VPS in als 'werkplaats' voor Claude Code, in plaats van een agent met echt gereedschap los te laten op een server die ertoe doet. Toegang tot gereedschap is juist de bedoeling: een agent die dingen kan opzoeken, compileren en zijn eigen werk kan testen is veel nuttiger dan een chatvenster. Maar de schade moet beperkt blijven tot een doos die je opnieuw kunt opbouwen. De gewone serverhardening geldt onverminderd, en back-ups roteren offsite.

Question 30

Kunnen AI-agents hun eigen werk controleren?

Accepted Answer

Ja, en daar zit de meeste tijdwinst. Ik gaf de agent de mogelijkheid om te zien wat hij gebouwd had, op verschillende schermformaten, met headless browsers en lokale computervisiemodellen, en om automatisch te testen op uitlijning, overflow, leesbaarheid en consistentie. Het automatiseren van die controlelus haalde ongeveer 80 procent van de frictie uit mijn ontwikkelwerk. De les is algemener: wacht niet op een mythische frictieloze toekomst, pak nu je eigen knelpunt aan.

Question 31

Moet je AI gebruiken om je blogposts te schrijven?

Accepted Answer

Nee. Daar ben ik uitgesproken tegen. Taalmodellen leveren tekst die nauwelijks van mensenwerk te onderscheiden is, en het voordeel op korte termijn is duidelijk, maar ik vermoed dat de meesten de kosten op lange termijn onderschatten. Schrijven is hoe je uitvindt wat je denkt: het schrijven uitbesteden betekent het denken uitbesteden.

Question 32

Wat is vibe coding en waar gaat het mis?

Accepted Answer

Vibe coding is software bouwen met AI zonder gedetailleerde kennis van de techniek eronder. De vluchtsimulator van Pieter Levels liet beide kanten tegelijk zien: een opmerkelijk resultaat dat goed verdiende, en critici die wezen op echte problemen met veiligheid en schaalbaarheid. AI geeft je werkelijk superkrachten om code te produceren; wat het je niet geeft is het oordeel om te zien wanneer het resultaat onveilig is.

Question 33

Wat is het agentic web en hoe bereid je een website erop voor?

Accepted Answer

Er is een Nederlands woord voor: voorsorteren, ruim voor je afslag in de goede rijstrook gaan staan. Een beetje slimme voorbereiding nu geeft een groot voordeel als de toekomst arriveert. In de praktijk betekent dat een site waarvan de inhoud gestructureerd, actueel en leesbaar is voor software en niet alleen voor mensen. Daarom bouw ik sites die zichzelf bijhouden met planning, feeds en agents, in plaats van te vertrouwen op iemand die eraan denkt in te loggen in een CMS. In 2026 ging ik een stap verder: een tweede editie van deze site voor software die leest, agents.willem.com, met elke pagina als JSON en markdown, en statistieken die de agents bij naam tellen.

Question 34

Gaat AI ontwikkelaars vervangen?

Accepted Answer

Niet het menselijke deel van het werk. Ik gebruik AI dagelijks om code te genereren en dat gaat echt snel, maar wat schaars is blijft schaars: oordeelsvermogen, smaak, begrijpen wat het probleem van een klant werkelijk is, en de bereidheid om het verkeerde idee te weigeren. Als bijna perfecte intelligentie voor iedereen beschikbaar wordt, is de interessante vraag niet meer wat er gebouwd kan worden maar wat de moeite waard is om te bouwen.

Question 35

Hoe maak je back-ups met rsync?

Accepted Answer

rsync is een platformonafhankelijk gereedschap dat alleen kopieert wat er veranderd is, waardoor je het vaak kunt draaien. Een enkele kopie is op zichzelf niet genoeg, want bestanden kunnen beschadigd, overschreven of door ransomware versleuteld raken. Wat je wilt zijn meerdere kopieën die in de tijd roteren, het liefst offsite. Daarvoor schreef ik een klein gereedschap: rsync-backup-rotator.

Question 36

Hoe bescherm je een server tegen hackers?

Accepted Answer

De meeste hacks waarvoor ik erbij word gehaald hadden voorkomen kunnen worden met basisdingen, niet met iets ingenieus. Aanvallen beginnen meestal bij iets dat van buitenaf zichtbaar is, dus het werk bestaat uit het verkleinen van wat überhaupt bereikbaar is: sluit ongebruikte poorten, verwijder netwerkdiensten die je niet gebruikt, houd software actueel en laat geen beheerconsole open staan. Ik schreef dit uit als vijf praktische hardeningtips, als een beschouwing over de gaten die shared hosting openlaat, en als een concreet geval waarin een firewall en proxy voor een VMware ESXi-console kwamen.

Question 37

Hoe host je je eigen contacten en agenda in plaats van een grote cloud?

Accepted Answer

Met CardDAV en CalDAV, de open standaarden achter het synchroniseren van contacten en agenda's. Als je op meerdere apparaten werkt heb je synchronisatie nodig, maar je hoeft je adresboek en agenda daarvoor niet aan Apple, Microsoft of Google te geven. Beide protocollen worden goed ondersteund door de apparaten die je al hebt.

Question 38

Kun je thuis je eigen datacenter draaien?

Accepted Answer

Dat heb ik gedaan, in een kelder, op een symmetrische glasvezelverbinding van 600Mbit, en ik schreef op wat daarbij komt kijken. Op bedrijfsschaal ging ik een stap verder en bouwde ik een NAS van 72TB op een HPE ProLiant DL380. De eerlijke kanttekening is dat een thuisaansluiting en een rack in een datacenter niet hetzelfde zijn: het plezier is echt, en het verschil in stroom, koeling en beschikbaarheid ook.

Question 39

Hoe verlaag je cloudkosten?

Accepted Answer

Door de software te optimaliseren in plaats van een goedkopere aanbieder te zoeken. Cloudrekeningen groeien doordat inefficiënte software meer machine vraagt dan nodig is, dus de duurzame oplossing is de software goedkoper maken om te draaien. Op die manier heb ik cloudkosten voor klanten tot 90 procent teruggebracht.

Question 40

Wat gaat er stuk bij een upgrade van Dovecot 2.3 naar 2.4?

Accepted Answer

Genoeg om mailbezorging stil te leggen tijdens wat routineonderhoud leek. Versie 2.4 bevat breaking changes in de configuratie, en op infrastructuur die dagelijks duizenden berichten verwerkt betekent dat: toegang valt weg in plaats van dat het langzamer wordt. Ik schreef op wat er brak en hoe het opgelost is, op Debian Stable.

Question 41

Wat is dig en wanneer heb je het nodig?

Accepted Answer

dig bevraagt het domeinnaamsysteem rechtstreeks, en dat is precies wat je nodig hebt zodra een domein, website of maildienst zich vreemd gedraagt. Als alles werkt is DNS onzichtbaar; als dat niet zo is moet je kijken naar wat de nameservers werkelijk antwoorden, niet naar wat je denkt dat er geconfigureerd staat.

Question 42

Hoe stop je backscatter-spam op een mailserver?

Accepted Answer

Door post voor onbekende ontvangers aan de rand te weigeren in plaats van hem aan te nemen en later te bouncen. Backscatter ontstaat wanneer je server een bericht aanneemt voor een adres dat niet bestaat en vervolgens een bounce stuurt naar een vervalste afzender, waarna je server op zwarte lijsten belandt voor spam die hij nooit wilde versturen. Ik configureerde Postfix om dat te blokkeren voordat het de server binnenkomt.

Question 43

Hoe begrens je netwerkbandbreedte per client-IP-adres?

Accepted Answer

Met iptables en tc: verkeer markeren en het vervolgens per adres shapen. Ik greep hiernaar na een melding over overmatig bandbreedtegebruik, waarbij de standaardprocedure van de bron isoleren en afsluiten het verkeerde gereedschap bleek: het verkeer was legitiem en had een plafond nodig, geen bijl.

Question 44

Kan Linux een oude computer een tweede leven geven?

Accepted Answer

Betrouwbaar, ja, en het is een van de bevredigendste dingen die je kunt doen met hardware die je al hebt. Ik zette Linux op een iMac uit 2017 die pijnlijk traag was geworden onder modern macOS, ik herinstalleer oude laptops met Debian voor mensen in het buurthuis waar ik vrijwilliger ben, en ik draaide een maand lang een vijftien jaar oude ThinkPad X200 als hoofdmachine om te zien wat een offline-first werkwijze je leert. De grens ligt meestal bij de verwachtingen van de eigenaar, niet bij de hardware.

Question 45

Hoe optimaliseer je afbeeldingen voor een snellere website?

Accepted Answer

Meer dan de helft van het gewicht van een gemiddelde website bestaat uit afbeeldingen, en vrijwel niemand comprimeert ze goed. Gereedschappen als jpegoptim, optipng, pngcrush en pngquant halen bytes weg zonder zichtbaar verlies, waardoor een site sneller wordt zonder dat je aan het ontwerp komt. Een pagina kleiner maken is de betrouwbaarste manier om hem sneller te maken.

Question 46

Zijn RSS-feeds nog relevant?

Accepted Answer

Ja, en ik voegde ze toe aan mijn eigen blog nadat een lezer erom vroeg. Een feed is een gestandaardiseerde, machineleesbare editie van je teksten waarop iedereen, en tegenwoordig ook iets, zich kan abonneren zonder jou om toestemming of een API-sleutel te vragen. Die eigenschap is met de tijd nuttiger geworden, niet minder.

Question 47

Google Analytics of AWStats: wat moet je gebruiken?

Accepted Answer

Ze meten verschillende dingen, en daarom komen hun getallen nooit overeen en gaat de discussie over welke beter is meestal langs de kern heen. AWStats leest de logs van de server zelf en ziet dus alles wat de server bereikte, inclusief bots. Analytics draait in de browser van de bezoeker en ziet dus alleen bezoekers die het script uitvoeren. Weten welke vraag je stelt bepaalt welk getal je moet vertrouwen. In 2026 herbouwde ik mijn eigen statistieken aan de logkant, zonder AWStats en zonder database, omdat de lezers die Analytics nooit ziet, GPTBot, ChatGPT-User en ClaudeBot, het verhaal zijn geworden.

Question 48

Is er een gebruiksvriendelijk alternatief voor CAPTCHA?

Accepted Answer

Ja. CAPTCHA's leggen de kosten van jouw spamprobleem bij iedere eerlijke bezoeker, die tekens moet ontcijferen of stoplichten aanwijzen. Er zijn manieren om een formulier te beschermen die de last bij de machine leggen in plaats van bij de persoon die hem invult.

Question 49

Wat onderscheidt een topwebsite van een gewone?

Accepted Answer

De onderdelen die niemand ziet. Met escape.nl, een van de meest iconische uitgaansgelegenheden van Amsterdam, als voorbeeld zit het verschil in de levering: statische uitvoer waar het kan, serieuze hosting, afbeeldingen die werkelijk geoptimaliseerd zijn, en ontwerpkeuzes die standhouden bij groot publiek. Het is een mengsel van geavanceerde techniek met oog voor ontwerp en handel, en het vakmanschap laat zich zien als snelheid en betrouwbaarheid, niet als versiering.

Question 50

Hoe beveilig je een WordPress-website?

Accepted Answer

WordPress draait een groot deel van het web, wat het het meest lonende doelwit maakt dat er is, en als ethisch hacker kom ik het in elke denkbare staat van verwaarlozing tegen. De tien praktische maatregelen die ik aanraad zijn vooral onspectaculair: houd core en plugins bij, verwijder wat je niet gebruikt, bepaal wie waarvandaan mag inloggen, en zorg dat een inbraak niet bij de rest van de server kan.

Question 51

Optisch of borstband: welke hartslagmeter is nauwkeuriger?

Accepted Answer

Ze meten fundamenteel verschillende dingen. Een borstband vangt het elektrische signaal van je hart op; een polswearable schijnt licht door je huid en leidt de hartslag af uit de bloedstroom. De elektrische meting is de directere, en dat blijkt het duidelijkst aan de randen: bij snelle wisselingen in inspanning, en tijdens slaap, waar ik een optische polssensor vergeleek met een borstband met hoge resolutie.

Question 52

Is meer gezondheids- en fitnessdata beter?

Accepted Answer

Nee, en uiteindelijk ben ik daardoor gestopt met sensoren dragen. Een klant die fysiotherapeut was zei me ooit dat hij nooit beter kon voelen dan zijn patiënten zelf, als ze maar naar hun lichaam zouden luisteren, en dat is blijven hangen. Data is nuttig als het een vraag beantwoordt die je werkelijk hebt; wordt het een doel op zich, dan gaat het het gevoel vervangen dat het juist moest aanscherpen. Wat in 2026 bleef is een sensor zonder scherm, die op de achtergrond meet, en een rit van 235 kilometer en een marathon op gevoel die er beter van werden.

Question 53

Wat is MCADD en wat betekent het in het dagelijks leven?

Accepted Answer

MCADD, medium chain acyl-CoA dehydrogenase deficiëntie, is een stofwisselingsziekte die het vermogen van het lichaam beperkt om vetten als energie te gebruiken. Onze zoon kreeg de diagnose enkele dagen na zijn geboorte, nadat hij niet meer wilde drinken en zijn temperatuur naar 33 graden zakte. In het dagelijks leven betekent het een strak voedingsschema en een plan voor als het anders loopt, en het werd voor ons snel normaal. Ik schreef over de diagnose, over de eerste zes maanden als ouders, en over de eerste ziekenhuisopname, waar een metabole crisis met een infuus werd afgewend.

Question 54

Hoe bereid je je voor op je eerste marathon?

Accepted Answer

Mijn eerste liep ik in Amsterdam, met de finish in het Olympisch Stadion, ontstaan uit een idee in een café. Zes weken later liep ik Valencia, bewust met een andere aanpak: de eerste op data, de tweede op gevoel, en de ervaringen verschilden sterk. Het meest leerde ik van Leiden bij 25 graden, de zwaarste van allemaal, waar meerdere lopers bezweken door de hitte. Je grens opzoeken betekent soms dat je hem vindt.

Question 55

Hoe bereid je je voor op een hele lange fietstocht?

Accepted Answer

Alleen rijden vraagt iets anders dan een georganiseerd evenement met verzorging en gezelschap onderweg, en dat verschil zit vooral in de planning en de instelling, niet in de benen. Ik reed 211KM solo rond het Markermeer, 204KM dwars door half Nederland op een fixed gear als voorbereiding op de Fietselfstedentocht, en 176KM van Amsterdam naar Limburg door regen en wind. In alle drie de berichten staan de praktische tips.

Question 56

Verbetert een slaapmasker je slaap echt?

Accepted Answer

Bij mij hielp het. Het lichaam maakt melatonine aan in het donker, en het moderne leven baadt in kunstlicht op precies de verkeerde uren, wat een rechttoe rechtaan manier is om een circadiaans ritme te verstoren. Ik experimenteerde enkele weken met het volledig blokkeren van licht met een eenvoudig masker en schreef op wat er veranderde.

Question 57

Is een WHOOP of vergelijkbare biometrische band het dragen waard?

Accepted Answer

Een tijdlang wel, voor mij. Anders dan de meeste fitnessbandjes is de WHOOP gebouwd rond belasting, herstel en slaap in plaats van rond stappen, waardoor het meer een spiegel is dan een scorebord: het vertelt je wat gisteren je gekost heeft. Ik gebruikte de trenddata ter voorbereiding op een rit van 235KM. In 2026 is het de ene sensor die bleef toen de smartwatch ging: geen scherm, twee weken accu, en hij herkent een loopje of een rit vanzelf.

Question 58

Wat maakt een goede forensenfiets?

Accepted Answer

Weinig onderhoud en een frame waarop je graag zit. De mijne is een Sensa Cintura met een Gates carbon riemaandrijving en een Shimano Alfine naaf, gekozen zodat dagelijks gebruik geen dagelijks onderhoud wordt. Ik schreef er drie keer over: het bouwen ervan, een jaar en 6000KM later na berichten van forenzen wereldwijd, en opnieuw bij 21.000KM toen hij begon te piepen. De riemaandrijving heeft zich terugbetaald.

Question 59

Zijn lekvrije fietsbanden werkelijk lekvrij?

Accepted Answer

Ik reed op Schwalbe Durano Plus-banden juist om uit te vinden hoeveel kilometer je zonder lek kunt rijden, en schreef het antwoord op in plaats van de marketingbelofte. Kort gezegd: lekvrij betekent dat lekke banden zeldzaam genoeg worden om je planning te veranderen, niet dat ze onmogelijk worden.

Question 60

Zijn fietslampen op een dynamo de moeite waard?

Accepted Answer

Als je verlichting wilt die gewoon werkt, ja. Batterijlampen doen het prima tot de avond dat je vergeten bent ze op te laden, en dat is precies de avond dat je ze nodig hebt. Om die reden monteerde ik een dynamosysteem op mijn racefiets, en toen de koplamp van mijn forensenfiets het na intensief dagelijks gebruik begaf verving ik hem door een Supernova E3 Pro 2, gekozen op duurzaamheid en lichtopbrengst in plaats van op prijs.

Question 61

Is een Brompton vouwfiets zijn geld waard?

Accepted Answer

Weinig fietsen hebben me zo verrast. Na de eerste vijf maanden en zo'n 500KM noemde ik hem de ultieme vrijheidsfiets, omdat het opvouwen verandert waar een fiets voor dient: hij houdt op iets te zijn dat je parkeert en waar je je zorgen over maakt, en wordt iets dat je meeneemt.

Question 62

Is repareren in plaats van vervangen de moeite waard?

Accepted Answer

Het is een terugkerend thema in mijn schrijven en een groeiende afkeer van geplande veroudering. Ik onderhield een iRobot Roomba die sinds 2011 draait, verving het bevestigingssysteem in een Giro-helm die ik te mooi vond om weg te gooien, repareerde een schakelkabel van de bakfiets nadat die een tak ving tijdens het berenjagen met mijn zoon, en redde een MacBook Air met een geëxplodeerde accu. Een plastic tasje van de afhaalchinees, ontworpen voor eenmalig gebruik, bracht me aan het denken over dit alles.

Question 63

Kun je een Android-telefoon gebruiken zonder Google?

Accepted Answer

Ja, en ik heb het twee keer gedaan. Een Fairphone met /e/OS geeft je een repareerbare telefoon met een lang leven en zonder de Google-laag, en de Duitse Volla Phone is een tweede route naar hetzelfde doel voor wie privacy en vrijheid belangrijk vindt. Beide werken; beide vragen dat je wat gemak opgeeft, en het loont eerlijk te zijn over welk gemak je werkelijk gebruikt. In 2026 ging ik op de Fairphone verder en schreef ik mijn eigen startscherm: een lijst, drie kaarten en een terminal naar het homelab.

Question 64

Kan een smartwatch je smartphone vervangen?

Accepted Answer

Ik probeerde het een week lang: de telefoon thuis laten en een Apple Watch het over laten nemen. Het wordt verkocht als bevrijding van een aandachtvragend apparaat, en daar zit iets in, maar het experiment is interessanter dan de conclusie: je ontdekt welke telefoongewoontes ooit ergens over gingen. Dat was 2023. In de zomer van 2026 verdween de Watch helemaal van mijn pols: de telefoon was sterk genoeg geworden om zijn werk te doen zonder het horloge ertussen.

Vragen

Machineformaten van deze pagina